Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha Onye Etiti Ịchịkọta Ego n’Aka Ọtụtụ Mmadụ E bipụtara: Mee 22, 2025
Ntuziaka Itinye Arịrịọ
- Akwụkwọ niile e depụtara n’okpuru bụ ihe a chọrọ n’iwu; a ga-eweta ha niile.
- A ga-edejupụta Fọm SEC ọ bụla nke ọma ma tinye ozi niile a chọrọ n’uju na-ahụ na ọ dịghị oghere a hapụrụ n’enweghị azịza, n’ihi na nke a ga-eme ka fọm ndị ahụ ghara ịdị ire.
- A naghị ewere arịrịọ dịka nke etinyerela ruo mgbe e dejupụtara fọm ndị ahụ nke ọma ma nyefee akwụkwọ niile a chọrọ.
- Ndị ụlọ ọrụ na-akwado nke ndebanye aha ha agwụla ga-amalite usoro ndebanye aha ọzọ site na mbido. (Lee Iwu SEC 19 na 35 dị ka e meziri ha)
- Ndị a tụrụ aro ka ha bụrụ ndị ọrụ CMO kwadoro ga-aga n’ọfịs SEC ọ bụla na foto atọ (3) ọhụrụ nke ụdị paspọtụ iji malite usoro nyocha ndị uwe ojii (nke a metụtara ndị na-achọ ndebanye aha mbụ n’aka Kọmishọn ahụ na ndị ndebanye aha ha dịka ndị ọrụ CMO kwadoro agwụla);
- Ndị niile a tụrụ aro ka ụlọ ọrụ kwado (ewezuga ndị na-akwaga n’ụlọ ọrụ ọzọ) ga-aga ọzụzụ na ule tupu ndebanye aha. Ndị gafere nke ọma, (ma ọ bụrụ na e debere nhazi ndị ụlọ ọrụ na-akwado a chọrọ) ka a ga-eweta n’ihu Kọmitii Ajụjụ Ọnụ Ndebanye Aha maka ntụle.
- Nnomi mbụ niile nke akwụkwọ/asambodo ka a ga-eweta ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ha.
- Imelite ndebanye aha kwa afọ: Mgbe a kwadoro ụlọ ọrụ ka ọ rụọ ọrụ dịka Onye Na-arụ Ọrụ n’Ahịa Isi Ego (CMO), ụlọ ọrụ ahụ ga-emelite ndebanye aha ya kwa afọ, ọ bụghị mgbe Jenụwarị 31 gafere n’afọ ọ bụla.
- Kọmishọn ahụ nwere ike ịchọ akwụkwọ ndị ọzọ ọ chere na ha dị mkpa maka ndebanye aha.
- A ga-enyocha ụlọ ọrụ ọ bụla tinyere arịrịọ n’onwe ya n’oge a na-ahazi arịrịọ ndebanye aha ya.
- Inwe ezi ihe ọmụma gbasara Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ, Investments & Securities Act No 29 of 2007, na Ahịa Isi Ego bụ ihe a ga-enwerịrị tupu ndebanye aha.
Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha
Ịkwụ Ụgwọ
- Ihe akaebe nke ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Ntinye Akwụkwọ/Arịrịọ — N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira) naanị;
- Ihe akaebe nke ịkwụ ụgwọ Ụgwọ Nhazi Akwụkwọ — N300,000.00 (Narị Puku Atọ Naira) naanị;
- Ihe akaebe ịkwụ Ụgwọ Ndebanye Aha – N1,000,000.00 (Otu Nde Naịra);
- Ihe akaebe nke ịkwụ Ụgwọ Onye Nduzi — N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira)
- Ihe akaebe ịkwụ Ụgwọ Onye Ụlọ Ọrụ Na-akwado ebe ọ metụtara dị ka ndị a;
- N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira) naanị maka onye ọ bụla a tụrụ aro ka ọ bụrụ onye ọrụ CMO kwadoro
- N50,000.00 (Puku Naira Iri Ise) maka onye na-eme nnyefe nke ndebanye aha onye ọrụ CMO kwadoro
- N100,000.00 (Otu Narị Puku Naira) naanị maka mgbanwe ndebanye aha
- N150,000.00 (Otu Narị Puku na Puku Iri Ise Naira) maka nnyefe na mgbanwe ọnọdụ ndebanye aha
Fọm
- Fọm SEC 3 na 3B e mezuru ma bịanye aka na ya nke ọma – Maka Ụlọ Ọrụ
- Fọm SEC 2 na 2D e mezuru ma bịanye aka na ha nke ọma maka Ndị Ụlọ Ọrụ Na-akwado na Ndị Nduzi Ụlọ Ọrụ. (Mara na onye na-arụ ọrụ n’ahịa isi ego ọ bụla chọrọ ndebanye aha ọrụ a ga-enwerịrị opekata mpe mmadụ atọ ụlọ ọrụ na-akwado, otu n’ime ha kwesịrị ịbụ Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu nke ga-ahụ maka ileba anya n’ịgbaso ISA 2007, Iwu na Ụkpụrụ, ọkwa, ntuziaka, ntụziaka ọrụ wdg. Kọmishọn ahụ na/ma ọ bụ Gọọmenti Etiti wepụtara).
- Fọm SEC 2B e mezuru ma bịanye aka na ya nke ọma maka Ndị Na-akwaga n’Ụlọ Ọrụ Ọzọ. (biko lee ihe a chọrọ maka nnyefe ndebanye aha na weebụsaịtị Kọmishọn ahụ iji gbasoo ha)
Ndị Nduzi na Ndị A Tụrụ Aro Ka Ha Bụrụ Ndị Ọrụ CMO Kwadoro
- Opekata mpe mmadụ atọ (3) ụlọ ọrụ na-akwado, gụnyere Onye Nduzi Nchịkwa na Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu. (Ụlọ ọrụ edebanyere aha/na-achọ ndebanye aha iji rụọ ọtụtụ ọrụ ga-akwado ngụkọta ọnụ ọgụgụ mmadụ a kapịrị maka ọrụ ọ bụla).
- Fọm SEC 2 kwesịrị igosi, n’etiti ihe ndị ọzọ, BVN, nkọwa ụlọ akụ, Adreesị Ozi-e Ọrụ onye na-etinye arịrịọ yana adreesị zuru ezu nzipu ozi na nọmba kọntaktị na adreesị ozi-e nke ndị were ya n’ọrụ na mbụ, ndị ụlọ akụ ya na ndị ọ họpụtara inye ntụaka;
- Nnomi akwụkwọ ozi ọrụ na ndepụta ọrụ onye ahụ ga-arụ (nke ndị abụọ, ya bụ onye were ya n’ọrụ na onye ọrụ ahụ, bịanyere aka na ha nke ọma);
- Maka ndị na-eme nnyefe, weta ihe akaebe ịgba arụkwaghịm site n’ụlọ ọrụ e debanyere aha ha na ya mbụ, ihe akaebe na onye ahụ gwara Kọmishọn ahụ maka ịgba arụkwaghịm ya, na na ụlọ ọrụ ahụ nabatara ịgba arụkwaghịm ahụ;
- Akụkọ ndụ ọrụ nke ndị nduzi niile na ndị a tụrụ aro ka ụlọ ọrụ kwado, nke ga-agụnye nkọwa ihe ha mere, n’usoro oge site n’ụlọ akwụkwọ sekọndrị, na-egosi ụbọchị na ogologo oge nke ọma. (A ga-ekwupụta ihe kpatara ịhapụ ọrụ ndị mbụ niile. A ga-egosi ma kọwaa ogologo oge na oghere oge n’akụkọ ọrụ na agụmakwụkwọ);
- Nnomi akwụkwọ iru eru gụnyere asambodo ụlọ akwụkwọ sekọndrị na asambodo imecha NYSC ma ọ bụ asambodo e nyere onye a hapụrụ ịrụ ọrụ NYSC (a ga-eweta akwụkwọ mbụ ka onye ọrụ SEC nwere ikike hụ ha);
- Ihe akaebe mgbanwe aha ebe ọ metụtara (a ga-eji akwụkwọ kwesịrị ekwesị kwado ya, gụnyere akwụkwọ ịṅụ iyi ụlọikpe na mbipụta akwụkwọ akụkọ)
- Nnomi akwụkwọ ikike obibi/ọrụ maka ndị na-abụghị ụmụ amaala Naịjirịa/ndị bi ebe ahụ, a ga-eweta nnomi mbụ ka onye ọrụ SEC hụ ya
- Nnomi dị ire akwụkwọ njirimara (paspọtụ mba ofesi, kaadị njirimara mba, ikikere ịnya ụgbọala, kaadị ịtụ vootu na-adịgide adịgide, Akwụkwọ Nkwenye Ịkwụ Ụtụ Isi, ma ọ bụ akwụkwọ ịkwụ ụgwọ ọrụ ọha dịka ọkụ eletrik, mmiri na ihe ndị ọzọ yiri ha)
- Ndị ọrụ CMO kwadoro niile ga-enwe ahụmịhe ọrụ kwesịrị ekwesị mgbe ha gụsịrị akwụkwọ dịka “Iwu 20” nke Iwu na Ụkpụrụ Kọmishọn ahụ si kwuo;
Isi Ego A Kwụrụ Ụgwọ Ya Kacha Nta na Akwụkwọ Nkwa Mkpuchi Nfu N’ihi Aghụghọ Ndị Ọrụ
- Ihe akaebe isi ego a kwụrụ ụgwọ ya kacha nta a chọrọ nke N100,000,000.00 (Otu Narị Nde Naịra) (ya bụ, ego dị n’ụlọ akụ, akụ na-adịgide adịgide ma ọ bụ itinye ego n’akwụkwọ ego e depụtara n’ahịa);
- Akwụkwọ nkwa nkwụghachi nfu n’ihi aghụghọ ndị ọrụ dị ire, nke na-ekpuchi opekata mpe 20% nke isi ego kacha nta a chọrọ ma nwee ụbọchị ngwụcha Disemba 31;
Ụlọ Ọrụ Na-etinye Arịrịọ
- Nkọwa ụlọ ọrụ kwesịrị ịgụnye, tinyere ihe ndị ọzọ, akụkọ dị mkpirikpi nke ụlọ ọrụ ahụ, nhazi ọrụ na nhazi ndị nwe òkè, ndị isi ọrụ, yana nkọwa ọrụ gara aga na nke ugbu a;
- Aha na adreesị ụlọ ọrụ ndị nọ n’okpuru ya ma ọ bụ ndị ya na ha jikọrọ, ụdị azụmahịa ha, na pasent òkè ụlọ ọrụ ahụ nwere n’ime ha;
- Ihe akaebe ịkwụ ụgwọ òkè e kenyere ndị nwe òkè;
- Weta iwu nta ma ọ bụ iwu dị ugbu a ma ọ bụ ndị a tụrụ aro na akwụkwọ ndị ọzọ na-achị omume ndị na-achịkọta ego na ndị na-etinye ego n’ọnụ ụzọ ịntanetị ahụ;
- Akwụkwọ Ntuziaka Ọrụ Ụlọ Ọrụ
- Ozi gbasara Usoro Teknụzụ Ozi A Ga-eji Maka Ịchịkọta Ego n’Aka Ọtụtụ Mmadụ
- Atụmatụ azụmahịa na eserese nhazi;
- Ikpughe ozi gbasara ụlọ akụ niile ụlọ ọrụ ji arụ ọrụ kemgbe mmalite ya, gụnyere inye nkwupụta akaụntụ niile ụlọ ọrụ ji arụ ọrụ maka ọnwa isii (6) ikpeazụ n’oge ịnyefe akwụkwọ n’aka Kọmishọn ahụ.
- Adreesị weebụsaịtị ụlọ ọrụ, adreesị ozi-e, nọmba ekwentị na aha akaụntụ mgbasa ozi mmekọrịta (dị ka Facebook, Instagram, LinkedIn wdg.);
Akwụkwọ Ụlọ Ọrụ
Nnomi nke ọ bụla n’ime akwụkwọ ndị a, nke CAC kwadoro nke ọma;
- Asambodo Ndebanye Aha Ụlọ Ọrụ;
- Akwụkwọ Ntọala na Ụkpụrụ Òtù – nke a kwesịrị ịgụnye ikike ịrụ ọrụ ahụ kpọmkwem a chọrọ
- Akwụkwọ CAC na-egosi Nkwupụta Isi Ego Mbak, Nkwupụta Nkesa Mbak na Nkọwa Ndị Nduzi
- (Mara: a ga-ewetara onye ọrụ SEC enyere ikike ụdị mbụ nke asambodo ahụ ka ọ hụ);
- Akaụntụ ụlọ ọrụ kacha ọhụrụ a nyochara, ma ọ bụ nkwupụta ọnọdụ ego a nyochara nke ndị nduzi ụlọ ọrụ abụọ binyere aka na ya, na akwụkwọ nkwenye onye nyocha mpụga, nke na-akarịghị ụbọchị iri atọ (30) n'oge e tinyere akwụkwọ na Kọmishọn ahụ. (Mara na ngwakọta akụ ga-abụ 60% akụ a pụrụ ịgbanwe ngwa ngwa ka ọ bụrụ ego, na 40% akụ ụlọ ọrụ na-adịgide adịgide na akụ ndị ọzọ)
- Nkwupụta e jiri iyi kwado, nke na-egosi Kọmishọn ahụ na ozi niile ụlọ ọrụ ahụ nyere, gụnyere ozi ụlọ akụ niile, bụ eziokwu ma zie ezi. (Onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ ga-abinye aka na ya, onye notari kwadoro ya);
- Nkwa e ji iyi kwado site n’aka Onye Isi Nchịkwa ọrụ ahụ, nke a ga-enyefe kwa afọ, na-akwado na ọrụ ahụ metụtara Ọnụ Ụzọ Ịntanetị Ịchịkọta Ego n’Aka Ọtụtụ Mmadụ (ndị ọrụ zuru ezu nwere ikike ịrụ ọrụ; ihe akaebe usoro nchekwa zuru oke, ikike usoro, atụmatụ na usoro ịga n’ihu n’ọrụ azụmahịa, njikwa ihe ize ndụ, izi ezi na nzuzo data, idebe ndekọ na ụzọ nsuso nnyocha ego maka ọrụ kwa ụbọchị na iji nagide ọnọdụ mberede, na nhazi nkwado teknụzụ ozi na teknụzụ zuru ezu);
- Nkwa e ji iyi kwado inye Kọmishọn ahụ nnomi ndozi ọ bụla n’iwu nta, iwu ma ọ bụ ụkpụrụ ya ngwa ngwa;
- Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-edobe ihe ndekọ kwesịrị ekwesị ma nyefee nkwupụta oge niile dịka Kọmishọn ahụ nwere ike ịkọwa site n’oge ruo n’oge, nke onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ bịanyere aka na ya (a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);
- Nkwa e ji iyi kwuo na a ga-agbaso Iwu na Ụkpụrụ SEC na Investments and Securities Act No.29 of 2007, nke onye nduzi ma ọ bụ odeakwụkwọ ụlọ ọrụ nyere (a ga-ejikwa onye nkwado akwụkwọ iwu kwado ya);
Ozi Mgbakwunye Maka Ọnụ Ụzọ Ịntanetị Teknụzụ Ozi
Ozi Gbasara Usoro Ịchịkọta Ego n’Aka Ọtụtụ Mmadụ;
- Ozi zuru ezu gbasara aha ngalaba weebụsaịtị niile a ga-eji rụọ Ọnụ Ụzọ Ịntanetị Ịchịkọta Ego n’Aka Ọtụtụ Mmadụ, aha akaụntụ mgbasa ozi mmekọrịta na njirimara ịntanetị ndị ọzọ gụnyere ihe akaebe ndebanye aha (ebe ọ metụtara);
- Ozi zuru ezu gbasara usoro ịchịkọta ego n’aka ọtụtụ mmadụ a ga-eji, gụnyere nkọwa teknụzụ metụtara ọnụnọ ọnụ ụzọ ịntanetị ahụ n’ịntanetị;
- Aha akara azụmahịa a tụrụ aro maka Ọnụ Ụzọ Ịntanetị ahụ, gụnyere ihe akaebe ndebanye aha akara azụmahịa ahụ (ebe ọ metụtara);
- Ozi zuru ezu gbasara ndị malitere Onye Etiti Ịchịkọta Ego n’Aka Ọtụtụ Mmadụ na ndị isi ọrụ ya;
- Nkwa e ji iyi kwado nke ndị otu n’ozuzu na nke ndị otu nọ na Bọọdụ Ndị Nduzi ụlọ ọrụ, ndị bụkwa ndị nduzi/nwere òkè n’ụlọ ọrụ ndị a na-azụ ma na-ere akwụkwọ ego ha/nwere ike ịzụ ma ree ha n’ahịa mgbanwe (nke onye nkwado akwụkwọ iwu kwadoro).