|
1.
|
SEC ka ọ bụ NITDA na-ahụ maka iwu DPCOs?
|
NITDA na-ahụ maka iwu ha.
|
|
2.
|
Olee otu e si atụ anya ka CMOs gbochie ndị ọrụ ha ịnweta data ndị ahịa n'enweghị ikike?
|
Belata data ndị ahịa ndị ọrụ niile pụrụ ịhụ, ma nye naanị ndị ọrụ a tụkwasịrị obi nwere ezigbo mkpa ịmata ohere ịnweta ya.
|
|
3.
|
CMO ọ ga-achọ nkwado SEC ma ọ bụ NITDA tupu ọ rụọ ọrụ ịkwaga data?
|
NITDA chọrọ ka a kọwaa nke a n'akụkọ nyocha, ma ọ bụ gwa ha ma ọ bụrụ na a ga-ebufe data na mba na-adịghị na ndepụta mba akwadoro.
|
|
4.
|
DPCOs NITDA kwadoro na-arịọ ka e belata data KYC CMOs na-anakọta. Nke a na-emegide Iwu AML/CFT nke SEC dị ugbu a, yana MLPA na TPA. Olee otu CMOs ga-esi lebara esemokwu iwu na ụkpụrụ ndị a anya?
|
SEC na NITDA ga-arụkọ ọrụ nyochaa uru ụdị data a na-anakọta ma kpebie fọm ndị a ga-emelite. Ruo mgbe ahụ, CMOs kwesịrị ịgbaso iwu na ụkpụrụ ndị dị ugbu a n'uju.
|
|
5.
|
Ruo oge ole ka a ga-edebe data ndị ahịa kwụsịrị mmekọrịta ọrụ?
|
NDPR anaghị akọwapụta kpọmkwem oge a ga-edebe ya, mana Usoro Mmejuputa NDPR na-enye ntụziaka. Ngwa Ọrụ Nchebe Data Ahịa Isi Ego a tụrụ aro ga-elebara nke a anya.
|
|
6.
|
Olee otu NITDA si edozi ihe mberede mmebi nchedo data, e nwekwara ikpe ndị a kọrọ?
|
Usoro Mmejuputa NDPR na-akọwa usoro e si edozi mmebi ahụ. Usoro ahụ kwekọrọ n'ihe iwu obodo chọrọ gbasara ịnụ okwu mmadụ n'ụzọ ziri ezi. Ee, e nwere ikpe ndị a kọrọ.
|
|
7.
|
Iwu NITDA metụtara naanị mmadụ n'otu n'otu. Gịnị banyere ụlọ ọrụ?
|
Iwu nchedo data na-emetụta mmadụ n'otu n'otu. Iwu ndị ọzọ, dịka CAMA, Cybercrimes Act, 2015, Freedom of Information Act, wdg., na-emetụta ụdị data ndị ọzọ.
|
|
8.
|
Enwere ike ịhọpụta Onye Na-ahụ Maka Ịgbaso Iwu dị ugbu a na CMO ka ọ bụrụ Onye Na-ahụ Maka Nchebe Data?
|
Ee, mana a ga-atụle esemokwu ọdịmma, ịdị irè, na ikike onye ahụ ịnọgide na-enweta ntụkwasị obi ndị isi njikwa n'ọrụ ahụ.
|
|
9.
|
Gịnị bụ ihe NITDA chọrọ nke kacha nta tupu CMO ahọpụta DPO?
|
Usoro ahụ na-akọwa nke a. CMOs kwesịrị ịtụle ndị nwere ndabere n'iwu ma ọ bụ IT, tinyere mmasị na nka n'ịgbaso iwu na ụkpụrụ.
|
|
10.
|
A chọrọ ka DPOs debanye aha na NITDA?
|
Mba. Agbanyeghị, ha nwere ike ịchọ ịbanye na ndepụta ozi-e DPO iji nweta mmelite gbasara mmemme na mmepe sitere na NITDA.
|
|
11.
|
Olee otu mmadụ ga-esi nweta asambodo DPO?
|
Gaa ọmụmụ asambodo nke mba ma ọ bụ mba ụwa, dịka NDPR, GDPR, wdg.
|
|
12.
|
Otu Onye Na-ahụ Maka Nchebe Data ò nwere ike ijere ụlọ ọrụ ndị dị n’otu ìgwè ozi?
|
Ee.
|
|
13.
|
Gịnị ga-esi na ya pụta ma e mezughị ụbọchị ikpeazụ maka nyocha nchedo data?
|
Ọ bụ mmebi NDPR. Ịghara itinye akụkọ ahụ na-egbochikwa ka e tinye ụlọ ọrụ ahụ na ndepụta ụlọ ọrụ gbasoro NDPR n'afọ ahụ.
|
|
14.
|
Ònye ruru eru ime nyocha irube isi na nchedo data?
|
Òtù na-enyocha irube isi na iwu nchedo data (DPCO).
|
|
15.
|
NITDA ọ ga-etinye aka n'ụgwọ dị oke elu DPCOs na-ana?
|
SEC nwere ike itinye aka. Otú ọ dị, nke a bụ ahịa asọmpi. E nwere ndị nwere ikike ọrụ 70 ugbu a.
|
|
16.
|
Ọ bụ iwu ka e jiri ọrụ DPCO mee ihe ma ọ bụrụ na òtù nwere ọkachamara nwere asambodo n'amụma nchedo data?
|
Ee. A chọrọ ka DPCOs nyochaa akụkọ nyocha tupu e tinye ha na NITDA.
|
|
17.
|
A chọrọ ka òtù niile tinye akụkọ nyocha na NITDA, n'agbanyeghị ọnụọgụ data ha na-ahazi?
|
Naanị òtù ndị na-ahazi data nke ihe karịrị mmadụ 2,000 n'otu afọ ka a chọrọ ka ha tinye akụkọ ahụ.
|
|
18.
|
CMO kwesịrị ime nyocha data ma ọ bụrụ na o nwere data nke ihe karịrị mmadụ 2000, mana o jiri data nke ihe na-erughị mmadụ 1000 rụọ ọrụ n'afọ ahụ?
|
Ee. Nke a bụ n'ihi na 'nchekwa data' bụ akụkụ nke nhazi data dịka Ngalaba 1.3 nke NDPR si kwuo.
|
|
19.
|
Olee otu CMOs kwesịrị isi ghọta okwu 'na-ahazi' dị na ngalaba nta 3.1.6 nke Iwu ahụ? Ọ pụtara data ndị ahịa niile dị na nchekwa data ha, ka ọ bụ naanị akụkụ data nke nwere azụmahịa n'oge ahụ?
|
NDPR na-akọwa nhazi data. 'Nhazi' pụtara ọrụ ọ bụla ma ọ bụ usoro ọrụ e mere na data onwe onye ma ọ bụ nchịkọta data onwe onye, ma ọ bụ jiri igwe mee ya ma ọ bụ na ejighị ya, dịka ịnakọta, idekọ, ịhazi, ịtọ usoro, ịchekwa, ịgbanwe, ịchọta, ileba anya, iji, ikpughe site n'iziga, ikesa ma ọ bụ ime ka e nweta ya n'ụzọ ọzọ, ijikọta, igbochi, ihichapụ ma ọ bụ ibibi ya;
|
|
20.
|
Kedu usoro kpọmkwem a ga-eme iji hụ na a gbasoro Iwu ahụ?
|
Nyochaa Iwu ahụ na usoro ya, ma nweta ntụziaka n'aka DPCO.
|
|
21.
|
Iwu ahụ na-elekwasị anya nke ukwuu n'ịnakọta na ịhazi data, ma ọ naghị akọwa nke ọma oge idobe data. Gịnị kpatara ya?
|
Idobe data na-adabere n'iwu dị iche iche na ntụziaka ngalaba. NDPR achọghị iji dochie ụkpụrụ ndị dị adị na-arụ ọrụ; kama ọ chọrọ imeju oghere ndị dị, kwekọọkwa n'iwu ndị dị ugbu a.
|
|
22.
|
Ọ bụrụ na NITDA etinye ọkwa n'ụlọ ọrụ ya sị na 'site n'ịbanye ebe a, ị na-ekwenye ka e jiri data nke gị mee ihe', nke a ò bụ otu n'ime ihe kpatara a ga-eji nakọta data mmadụ?
|
Ee. Ebumnuche ya bụ inweta nkwenye. N'ihi na anyị na-eji CCTV na teknụzụ ndị ọzọ na-ahazi data mmadụ na-akpaghị aka, nkwenye dị mkpa maka ọrụ nhazi ahụ.
|
|
23.
|
Biko, gịnị ka irube isi na nchedo data pụtara nye CMO nkịtị? Ọ bụ naanị ndị ahịa e debanyere na nchekwa data ma ọ bụ ndekọ CMO ka ọrụ nchedo data metụtara?
|
Ọ gụnyere ndị gara na weebụsaịtị gị, ndị bịara n'ụlọ ọrụ gị, na ndị gara mmemme gị ma ị nakọtara data ha maka azụmahịa gị. Ihe ndị a anaghị agwụ agwụ.
|
|
24.
|
NDPR ò metụtara Ngalaba Gọọmentị, Ọchịchị Steeti na Ọchịchị Obodo na Ụlọ Ọrụ Gọọmentị?
|
Ee.
|
|
25.
|
Ị ga-ewere na NDPR metụtakwara ndị na-etinye ego na nchịkọta itinye ego na-ebighị na Naịjirịa ma na ha nwere ike ime ka a manye ya?
|
Ee, ọ bụrụ na ISA na NIPC na-ewere ha dịka ndị na-etinye ego, ha ruru eru inweta uru iwu nchedo data nke Naịjirịa.
|
|
26.
|
Ezi ọdịmma ziri ezi ka bụ ntọala iwu kachasị agbanwe agbanwe nye ọtụtụ ndị na-achịkwa data. N'okpuru GDPR, ndị ọchịchị ọha enweghị ike ịdabere na ezi ọdịmma ziri ezi iji kwado nhazi data ha na-arụ n'ọrụ ha, ma ọ bụrụ na ha edebeghị ndekọ nyocha ha mere. NDPR ọ na-enye onye metụtara data ikike ịjụ nhazi data dabere na ezi ọdịmma ziri ezi mgbe enwere nnukwu ihe kpatara ya?
|
NDPR chọrọ ka nhazi data bụrụ nke ziri ezi ma gbasoo iwu, mana ọ naghị ekwu kpọmkwem na ezi ọdịmma ziri ezi nke onye na-achịkwa data bụ ntọala iwu. N'okpuru GDPR, ezi ọdịmma ziri ezi nwere ike ịbụ ntọala n'ihi ihe 3: igbochi aghụghọ, nchekwa ozi, na nyocha ma ọ bụ mgbochi mpụ ma ọ bụ egwu. Ya mere ezi ọdịmma ziri ezi abụghị ikike ime ihe ọ bụla nye ndị na-achịkwa data.
|
|
27.
|
Iwu ahụ ọ na-enye ohere ịnakọta data onwe onye nwere mmetụta pụrụ iche?
|
Ee.
|
|
28.
|
Olee otu NITDA si edozi mmebi data nke na-eme mgbe a na-eji ngwa ma ọ bụ sava dị n'igwe ojii, nke ebe nchekwa data ya dị na mpaghara na-agbasoghị EU-GDPR ma ọ bụ NDPR n'uju?
|
Iwu ahụ ga-arụ ọrụ. A ga-ejide ndị so na ya n'ime obodo ka ha zaa ajụjụ ruo mgbe usoro iwu mba ụwa gwụchara.
|
|
29.
|
Ịdebe data n'igwe ojii n'èzí Naịjirịa ò pụtara ịbufe data n'okpuru iwu mba ọzọ?
|
Ee. Iwu ahụ ghọtara nke a ma nye ohere kwesịrị ekwesị ka a ghara igbochi ọrụ igwe ojii.
|
|
30.
|
SMS mgbasa ozi ndị ụlọ ọrụ ekwentị na-eziga n'enweghị arịrịọ ò bụ mmebi NDPR?
|
Ee. Mana ị ga-ahụrịrị na i nyeghị nkwenye n'oge ọ bụla.
|
|
31.
|
Ebee ka a pụrụ ịhụ ntuziaka NDPR?
|
Gaa na www.nitda.gov.ng wee họrọ Ụkpụrụ.
|
|
32.
|
NITDA ọ ga-emepụta ndekọ yiri nke ICO nke nwere ndepụta òtù ndị mezuru nyocha ahụ? Nke a ga-enyere mmadụ aka ịmata na ụlọ ọrụ gbasoro iwu tupu e kesaa data.
|
Ee. A ga-ebipụta ya n'ọnwa Ọgọst, 2020.
|
|
33.
|
NITDA ọ na-ahụ maka ndị na-ahazi data? Olee otu CMO ga-esi mara na onye na-ahazi data ọ na-eji nwere ezigbo akụkọ n'ịhazi na ichekwa data?
|
Ee. Jụọ ka ịmata ọnọdụ irube isi ya.
|
|
34.
|
N’ime mwepụta akwụkwọ ego itinye ego (akwụkwọ nkekọ ma ọ bụ mbak, wdg.), a na-eme nyocha mmetụta nchedo data n'ebe CMO nọ ka ọ bụ n'ebe ndị nwere ike ịdenye aha nọ?
|
N'ebe onye na-ewepụta akwụkwọ ego itinye ego, CMOs (ndị so na mwepụta ahụ), na akụkụ data ọ bụla ọzọ dị mkpa nke mwepụta ahụ nọ.
|
|
35.
|
A chọrọ nkwenye onye ahịa tupu CMOs ejiri ọgụgụ isi kọmputa nke ha nyochaa profaịlụ ndị ahịa ma buru amụma mkpa ha?
|
Ee. Nkwenye bụ naanị ntọala a na-anabata maka ịmepụta profaịlụ na-akpaghị aka.
|
|
36.
|
Ọ bụrụ na CMO eji ndị nnọchi anya ere ngwaahịa ya, a ga-enyochakwa ha ebe ha na-ahụ data ndị ahịa?
|
A na-atụ anya ka CMO mee Nkwekọrịta Nhazi Data na ha iji hụ na ha gbasoro NDPR. CMO ka nwere ike iburu ibu iwu n'ihi mmebi ha.
|
|
37.
|
Olee otu anyị dịka mba ga-esi jikọta adreesị IP n'enweghị nsogbu na ebe o si malite iji mee ka nsuso na ndekọ nyocha dị mfe?
|
Teknụzụ ahụ dị ma na-eto eto.
|
|
38.
|
NITDA ọ pụrụ inye ihe atụ ma ọ bụ usoro a ga-eji maka akụkọ nyocha irube isi na nchedo data nke ndị NDPR metụtara ga-etinye?
|
EE. Anyị enyela ya na usoro ahụ.
|
|
39.
|
Olee otu CMOs ga-esi tinye akụkọ nyocha ha?
|
A ga-etinye ya site n'aka DPCO.
|
|
40.
|
NITDA ọ ga-enye CMOs enyemaka teknụzụ gbasara nchedo data ka otu usoro e si ejikwa data dịrị?
|
Anyị na ndị na-ahụ maka iwu nke ngalaba dị iche iche dịka SEC na-arụkọ ọrụ, ma anyị na-atụ anya ka CMOs nweta enyemaka DPCOs n'itinye iwu ahụ n'ọrụ.
|
|
41.
|
Ebee ka a pụrụ inweta ndepụta DPCOs a kwadoro?
|
https://nitda.gov.ng/wp-content/uploads/2020/06/DPCO-LIST-V4.418.6.20.pdf
|
|
42.
|
Gịnị ka NITDA na-eme iji gbochie mwakpo na izu ohi niile na ịntanetị?
|
Ndụmọdụ, ime ka mmadụ mara, ịkekọrịta ozi na ndị metụtara n'ọha na nkeonwe, wdg.
|
|
43.
|
Onye were ndị ọrụ ò ga-eburu ibu iwu n'ihi na ndị ọrụ ụlọ ọrụ ahụ kpughere data ndị ahịa n'enweghị ikike?
|
Ee.
|
|
44.
|
NITDA ọ nwere atụmatụ ịkwalite ịnakọta naanị data dị mkpa?
|
Anyị amalitelarị ime nke ahụ.
|
|
45.
|
Ọ bụrụ na CMO na-enye naanị ndị ahịa nke otu ụlọ ọrụ ndụmọdụ ma na-adabere n'usoro nzuzo na nchedo data nke òtù ụlọ ọrụ ahụ, ọ ka ga-enyocha otu usoro ahụ ọzọ ma ọ bụrụ na òtù ahụ emelarị ya? N'ọnọdụ a, òtù ahụ na CMO nwere aha ụlọ ọrụ dị iche.
|
Ọ bụrụ na akụkọ òtù ụlọ ọrụ ahụ kọwara n'ụzọ doro anya na zuru ezu ọrụ nhazi data nke ụlọ ọrụ nke ọ na-achịkwa na mmekọrịta ha, EE. Ọ bụrụ na ọ bụghị, ọ ka mma ka ụlọ ọrụ nke ọ na-achịkwa ahụ mee nyocha nke ya. A ka na-amụ ọnọdụ a; ụlọ ọrụ na-ahụ maka iwu ga-ekpebi ọnọdụ ikpeazụ mgbe ya na ndị metụtara ya kparịtachara.
|
|
46.
|
NITDA ọ na ndị ọrụ GSM na-arụkọ ọrụ iji hụ na data mmadụ dị n'aka ha dị nchebe?
|
Ee.
|
|
47.
|
Gịnị bụ ọnọdụ akwụkwọ atụmatụ usoro mmejuputa ahụ? Olee mgbe ọ ga-amalite ịrụ ọrụ?
|
Mgbe Onye Mịnịsta a na-asọpụrụ maka Nzikọrịta Ozi na Akụ na Ụba Dijitalụ kwadoro ya.
|
|
48.
|
A pụrụ iji data onwe onye nke mmadụ ma ọ bụ òtù soro ndị so na aghụghọ ma nye ha ntaramahụhụ?
|
Ee. Dabere n'ọdịmma ọha na nke iwu.
|
|
49.
|
Banyere Ngalaba 3.1(7c) nke NDPR gbasara ebumnuche a kapịrị ọnụ, gịnị ka NITDA meela ruo ugbu a iji belata iji ozi e nwetara maka otu ebumnuche mee ihe ọzọ?
|
NITDA ewepụtala iwu ahụ; anyị na-eme ka ndị mmadụ mara, na-enye nkwado ma na-arụ ọrụ n'ịmanye irube isi. Anyị chọrọ ka ndị niile metụtara sonyere, n'ihi na ọ bụghị naanị NITDA ka okwu a metụtara; ọ metụtara otú ndị na-etinye ego na ndị ọzọ si ele akụ na ụba na ọha anyị anya.
|
|
50.
|
A ga-achọ nkwenye onye data metụtara tupu e kesaa data n'etiti mba African Union?
|
Ee, dịka Malabo Convention si kwuo.
|
|
51.
|
Ọ bụrụ na CMO ewerela nchedo kwesịrị ekwesị gbasara nchekwa ịntanetị na ikike ndị ọrụ ya, a ga-ahapụ ya n'ibu iwu ma ụlọ ọrụ ahụ ka e merụrụ na ịntanetị ma zuru data ndị ahịa, ka ọ bụ ibu iwu na-adabereghị n'ịkpachara anya?
|
Mmebi data bụ ihe metụtara ‘ibu ọrụ iwu na-adabereghị n’ebumnuche ma ọ bụ ịkpachara anya’; ma ihe òtù ahụ mere ga-emetụta ndị nchịkwa na ụlọikpe mgbe ha na-ekpebi ntaramahụhụ.
|
|
52.
|
Mmadụ n’otu n’otu ò nwere ike iru eru ịbụ Onye Nchịkwa Data?
|
Ee, karịchaa ma ọ bụrụ na a na-ahazi data ahụ maka ebumnuche azụmahịa.
|