Ètò Àgbà
Ọjà Olú-owó Nàìjíríà
Tí a tẹ̀ jáde: November 15, 2023
Ètò Àgbà Ọjà Olú-owó Nàìjíríà 2026-2036 (NCMMP 2.0) Ọjà olú-owó Nàìjíríà wà ní àkókò ìlànà ìṣàkóso tó rọrùn fún ìlọsíwájú jù lọ nínú ìtàn àìpẹ́. Ìṣọ̀kan àwọn ọ̀nà pàṣípààrọ̀ owó àjèjì, yíyọ àwọn ìrànwọ́ ìnáwó tó ń da ètò rú kúrò, àti mímú ìṣàkóso ọrọ̀-ajé gbogbogbò padà ti tún ìpìlẹ̀ ọrọ̀-ajé ṣe. Investments and Securities Act 2025 ti fún Ìgbìmọ̀ náà ní àṣẹ ìṣàkóso tó gbòòrò jù lọ títí di báyìí, pẹ̀lú àbójútó ewu gbogbo ètò, ìṣàkóso àwọn ohun ìní orí ẹ̀rọ àti tí a yí sí àmì ẹ̀rọ, àti agbára ìmúṣẹ òfin tó pọ̀ sí i nínú ààlà ọjà olú-owó. Ètò Àgbà Ọjà Olú-owó Nàìjíríà 2.0 (NCMMP 2.0) jẹ́ àwòṣe ìgbésẹ̀ ọdún mẹ́wàá fún ìdàgbàsókè ọjà olú-owó, tí ó bá Nigeria Agenda 2050 àti Ètò Ìdàgbàsókè Ìrètí Tuntun (2026–2030) mu. Ìran rẹ̀ ni láti dá ọjà olú-owó onírúurú, tó munadoko, tó ṣe kedere, tó sì ní àtinúdá sílẹ̀, tí yóò fi Nàìjíríà sí ipò àárín ìṣúná agbègbè, tí yóò sì ṣètìlẹ́yìn fún ìlépa ọrọ̀-ajé US$1 tirílíọ̀nù ní 2030. A ń mú ìran yìí ṣẹ nípasẹ̀ àwọn òpó márùn-ún tó so mọ́ ara wọn: Òpó 1: Ìlànà Kedere, Ìṣọ̀kan Iṣẹ́ & Ìmúṣẹ Òfin Mú àwọn ìlànà bá ara wọn mu nípasẹ̀ òfin ìṣọ̀kan àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ láàárín àwọn àjọ. Mú àbójútó tó dá lórí ewu àti ìṣọ́ ọjà lágbára. Mú ààbò olùdókòwò pọ̀ sí i nípasẹ̀ ìmúṣẹ òfin ṣáájú ìṣòro àti àwọn ìgbésẹ̀ ààbò tó lágbára sí i. Dá àyíká ìṣàkóso tó ṣe kedere, tó munadoko, tí a sì lè gbẹ́kẹ̀ lé sílẹ̀. Òpó 2: Mímú Àwọn Ohun Èlò Iṣẹ́ Ọjà Di Ti Òde-òní Mú ìsopọ̀ ọjà àti agbára àwọn ètò láti ṣiṣẹ́ pọ̀ dára sí i. Mú àwọn ọjà ẹrù, ohun èlò tí iye wọn dá lórí ohun mìíràn àti àdéhùn títà-pẹ̀lú-rírà-padà gbòòrò sí i. Gbé ìgbàwọlé orí ẹ̀rọ àti ìṣípayá ọjà lárugẹ. Mú ààbò ayélujára àti agbára iṣẹ́ láti kojú ìṣòro lágbára. Òpó 3: Mímú Oríṣìíríṣìí Ọjà àti Ìtújáde Pọ̀ Sí I Mú àwọn ọjà gbèsè ìjọba orílẹ̀-èdè àti àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ àti ìbílẹ̀ jinlẹ̀ sí i. Mú kíkó owó jọ ní ẹ̀ka aládàáni àti ìṣúná àwọn ilé-iṣẹ́ kékeré àti alábọ́ọ̀dé dára sí i. Mú àwọn ọjà ìdókòwò gbòòrò …
ÀWỌN ÈTÒ TÓ ṢÁÁJÚ
Securities and Exchange Commission (SEC) fi Ètò Àgbà Ọjà Olú-owó Nàìjíríà (NCMMP) hàn pẹ̀lú ìgbéraga. Ètò àgbà kíkún ni fún yíyí ọjà olú-owó Nàìjíríà padà sí ibi ìdókòwò àti ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé tó lè díje ní ipele àgbáyé.
A ṣe NCMMP ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹni tí ọ̀ràn ọjà kàn àti àwọn amòye. Ó ṣàlàyé ọ̀nà ìlànà láti ṣàṣeparí àwọn ète ńlá wọ̀nyí:
- Ọjà Tó Jinlẹ̀ Tó Sì Gbòòrò: Mú kí ọjà olú-owó tóbi sí i, kí onírúurú rẹ̀ pọ̀ sí i, kí ó fa àwọn olùdókòwò oríṣìíríṣìí mọ́ra, kí ìkópa nínú ọrọ̀-ajé Nàìjíríà sì pọ̀ sí i.
- Ìṣiṣẹ́ Ọjà Tó Munadoko Sí I: Ṣe ọjà olú-owó tó ń ṣiṣẹ́ dáadáa àti tó ṣe kedere sí i, dín ìnáwó ìṣòwò kù, kí ọ̀nà ìṣàwárí iye owó sì sunwọ̀n sí i.
- Ààbò Olùdókòwò Tó Lágbára Sí I: Fi ààbò olùdókòwò àti ìṣòtítọ́ ọjà sí ipò àkọ́kọ́, kí gbogbo ẹni tó kópa ní ọjà ní àǹfààní tó dọ́gba, kí ire wọn sì wà ní ààbò.
- Lílo Ìmọ̀ Ẹ̀rọ: Lo àtinúdá ìmọ̀ ẹ̀rọ láti mú kí wọlé sí ọjà rọrùn sí i, láti mú ìlànà iṣẹ́ ròrùn, àti láti mú kí ènìyàn púpọ̀ sí i lè lo iṣẹ́ ìṣúná.
- Ìgbéga Ìmọ̀ Nípa Owó: Gbé ìmọ̀ ìṣúná ga láàárín àwọn ará Nàìjíríà, kí wọ́n lè ṣe ìpinnu ìdókòwò pẹ̀lú ìsọfúnni tó péye, kí wọ́n sì kópa ní ọjà olú-owó.
NCMMP kì í ṣe ètò nìkan; ó jẹ́ ìpè sí ìgbésẹ̀ àti ìlérí láti yí ọjà olú-owó Nàìjíríà padà sí ẹ̀rọ ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé àti aásìkí fún gbogbo ará Nàìjíríà.
Ètò Àgbà Tí A Ṣàtúnṣe
Ìlànà fún 2021 sí 2025
Àwọn Kókó Pàtàkì Nínú Ètò Àgbà:
- Ọ̀nà ìlànà ọdún 10 láti ṣe ọjà olú-owó tó lè díje ní ipele àgbáyé
- Ìfọkànsìn sí mímú ọjà jinlẹ̀ àti gbòòrò sí i
- Ìṣiṣẹ́ ọjà tó munadoko sí i àti ìṣípayá
- Ààbò olùdókòwò àti ìṣòtítọ́ ọjà tó lágbára sí i
- Lílo ìmọ̀ ẹ̀rọ láti mú kí wọlé sí ọjà rọrùn sí i àti kí ènìyàn púpọ̀ sí i lè lo iṣẹ́ ìṣúná
- Ìgbéga ìmọ̀ ìṣúná àti ẹ̀kọ́ olùdókòwò
SEC ti pinnu láti ṣiṣẹ́ takuntakun pẹ̀lú gbogbo àwọn tí ọ̀ràn ọjà kàn láti mú NCMMP ṣẹ àti láti ṣàṣeparí àwọn ète ńlá rẹ̀.
Ètò Àgbà Àkọ́kọ́
Ìlànà fún 2015 sí 2025, Kí A Tó Ṣàtúnṣe Rẹ̀
