Iwu SEC Metụtara Akwụkwọ Nkekọ E bipụtara: Novemba 17, 2023

Mụta nke ọma ntuziaka na-achị mwepụta na ịzụ na ire akwụkwọ nkekọ; mụta nzọụkwụ ịgbaso iwu, ihe a chọrọ maka ikpughe ozi na nchedo ndị na-ahụ na ahịa isi ego ụgwọ Naịjirịa nwere iguzosi ike n’ezi ihe ma kwụsiri ike.

(Dị ka ọ dị na 24 Maachị 2010)

Iwu 40. Ụzọ/Ụdị akwụkwọ ego a pụrụ idebanye aha

(A) Akwụkwọ ego niile a na-enye site n’ụzọ ndị a ga-edebanye aha n’aka Kọmishọn ahụ:

(a) ịkpọ ka mmadụ denye aha ịzụta;

(b) ịkpọ òkù ịzụta akwụkwọ ego e debere maka ọrịre;

(d) mwepụta òkè onyinye;

(e) ịnye ndị mmadụ ahọpụtara akwụkwọ ego site n’aka ụlọ ọrụ ọha;

(f) akwụkwọ ego na-esite n’ịgbanwe ụlọ ọrụ ka ọ bụrụ ụlọ ọrụ ọha nwere oke ụgwọ (P.L.C.);

(g) akwụkwọ ụgwọ ụlọ ọrụ/akwụkwọ ụgwọ mgbazinye ego;

(h) akwụkwọ nkekọ Gọọmenti Steeti na Ọchịchị Obodo;

(i) ịnye site n’iwebata akwụkwọ ego n’ahịa.

(j) Usoro Ịchịkọta Arịrịọ Ịzụta Iji Kpebie Ọnụ Ahịa (Maachị 12,2009)

(B) Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha

(1) A ga-edebanye akwụkwọ ego aha n’aka Kọmishọn ahụ site n’aka onye na-ewepụta ya na-etinye arịrịọ na Fọm S.E.C. 6 dịka e nyere na Usoro III nke Iwu na Ụkpụrụ ndị a, yana—

(i) otu nnomi mkpebi nzukọ ukwu nyere ikike maka mwepụta ahụ, nke odeakwụkwọ ụlọ ọrụ kwadoro;

(ii) nnomi 2 nke Akwụkwọ Ntọala na Ụkpụrụ Òtù (gụnyere ndozi ndị e mere na ha) nke onye na-ewepụta akwụkwọ ego, nke C.A.C. kwadoro;

(iii) otu nnomi Asambodo Ndebanye Aha Ụlọ Ọrụ nke onye na-ewepụta akwụkwọ ego, nke C.A.C. kwadoro;

(iv) otu nnomi akaụntụ a nyochara nke a bịanyere aka na ya maka afọ ise gara aga, ma ọ bụ afọ ole ụlọ ọrụ na-ewepụta akwụkwọ ego rụrụ ọrụ (ma ọ bụrụ na ọ na-erughị afọ ise), ma ọ bụ nkwupụta ọnọdụ akụ na ụgwọ a nyochara (maka ụlọ ọrụ ọhụrụ), nke na-ekpughe ozi ndị a:

(a) nkwupụta ego;

(b) ụbọchị e debanyere ụlọ ọrụ aha;

(d) isi ego òkè a kwụrụ ụgwọ ya, nke na-agaghị adị ala karịa ọkwa ịdenye aha ịzụta kacha nta Companies and Allied Matters Act (C.A.M.A.) nyere;

(e) nkọwa ndị malitere ụlọ ọrụ/ndị nduzi;

(f) profaịlụ ndị ọrụ njikwa;

(g) nchịkọta ebumnuche na azụmahịa ụlọ ọrụ ahụ;

(h) Akaụntụ a nyochara kacha ọhụrụ agaghị akarị ọnwa itoolu kemgbe e mere ya maka ụlọ ọrụ, ma ọ bụ ọnwa iri na abụọ maka steeti, ọchịchị obodo, ụlọ ọrụ Gọọmenti Etiti na òtù mba dị iche iche jikọrọ aka guzobe. (24 Maachị 2010)

(v) nnomi 2 nke ọ bụla n’ime akwụkwọ nkọwa mwepụta a na-edezi na akwụkwọ nkọwa mwepụta a na-edezi nke a chịkọtara nkenke;

(vi) nnomi 2 nke akwụkwọ nkwekọrịta ntụkwasị obi a na-edezi, ebe ọ metụtara;

(vii) nnomi 2 nke nkwekọrịta nkwa ịzụta akwụkwọ ego na nkwekọrịta nkwado nkwa ịzụta akwụkwọ ego, ebe ọ metụtara;

(viii) nnomi 2 nke nkwekọrịta ire akwụkwọ ego n’etiti onye na-ewepụta akwụkwọ ego na ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta. Ebe ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta na-arụkọ ọrụ ọnụ, a ga-etinye usoro mmekọrịta ha n’ime nkwekọrịta ire akwụkwọ ego ahụ;

(ix) akwụkwọ ozi nkwenye ndị sonyere na mwepụta nyere, nke a ṅụrụ iyi banyere ha n’ihu Onye Iwu Nyere Ikike Ịgba Akaebe na Ịkwado Akwụkwọ/Onye Nnata Ịṅụ Iyi. Ebe nkwenye ahụ dị n’akwụkwọ inye ikike nnọchi anya, nnomi akwụkwọ inye ikike nnọchi anya ahụ nke e mezuru ma kaa stampụ;

(x) akwụkwọ ozi nkwenye Onye Iwu Nyere Ikike Ịgba Akaebe na Ịkwado Akwụkwọ kwadoro, nke ndị mmadụ a kpọrọ aha sitere n’aka ndị sonyere na mwepụta ahụ bịanyere aka na ya. Ebe nkwenye ahụ dị n’akwụkwọ inye ikike nnọchi anya, a ga-emezu akwụkwọ ahụ ma kaa ya stampụ;

[SECRR(A) 2006 (1), s. 12.]

(xi) ihe akaebe nke nkwekọrịta teknụzụ (ọ bụrụ na ọ dị) e ruru n’etiti onye na-ewepụta akwụkwọ ego na ndị mmekọ teknụzụ, ndị ndụmọdụ/ndị ndụmọdụ ọkachamara;

(xii) akwụkwọ ozi sitere n’aka onye na-ewepụta akwụkwọ ego na-ahọrọ ịghara iji nkwa ịzụta akwụkwọ ego ebe a gaghị eji nkwa ahụ maka mwepụta;

(xiii) otu nnomi fọm C.A.C. nwere nkọwa ndị nduzi, nke C.A.C. kwadoro;

(xiv) akwụkwọ ozi inye ikike sitere n’aka onye na-ewepụta akwụkwọ ego nye ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta;

(xv) ihe akaebe na a kwụrụ ụgwọ ndebanye aha na ụgwọ ntinye akwụkwọ;

(xvi) asambodo nwepụ n’iwu sitere n’ahịa mgbanwe mbak a nabatara;

(xvii) akụkọ nyocha gbasara ma ọrụ a ga-eji ego kwado ọ ga-ekwe omume (maka mwepụta ngwa ụgwọ);

(xviii) akwụkwọ akụkọ iwu gọọmenti Steeti ma ọ bụ iwu nta Ọchịchị Obodo nwere akwụkwọ iwu na-enye ikike iwepụta akwụkwọ nkekọ ahụ (metụtara akwụkwọ nkekọ Steeti na Ọchịchị Obodo);

(xix) Ntụziaka Ịkwụ Ụgwọ Na-adịgide Nke A Na-apụghị Ịkagbu (I.S.P.O.);

(xx) akụkọ ogo ike ịkwụghachi ụgwọ sitere n’aka ụlọ ọrụ na-atụ ogo ike ịkwụghachi ụgwọ edebanyere aha (metụtara ngwa ụgwọ);

(xxi) akwụkwọ ọzọ ọ bụla Kọmishọn ahụ chọrọ n’okpuru Iwu na Ụkpụrụ ndị a.

[SECRR(A) 2005, s. 23.]

(2) A ga-edebanye akwụkwọ ego niile Iwu chọrọ ka e debanye aha n’aka Kọmishọn ahụ site n’aka onye na-ewepụta ha itinye arịrịọ dịka iwu nta (1) dị n’elu si kwuo. Na mgbakwunye, arịrịọ ahụ ga-enwe ozi na-egosi ụdị na njirimara izugbe nke akwụkwọ ego ndị ahụ, gụnyere ihe ndị a:

(i) uru ihu akwụkwọ ego ahụ, ọnụego oke uru mbak ma ọ bụrụ na a kapịrị ya, na ma ọ na-agbakọta ma ọ bụ na ọ naghị agbakọta;

(ii) nkọwa dị mkpirikpi nke mbak nwere ikike ibute ụzọ, ọ bụrụ na ha dị;

(iii) maka ngwa ụgwọ, ọnụego ọmụrụ nwa, ụbọchị ụgwọ ahụ ga-eru, ma ọ bụ ma ọ bụrụ na akụkụ dị iche iche ga-eru n’oge dị iche iche, nkọwa dị mkpirikpi nke oge ndị ahụ;

(iv) ọ bụrụ na ịkwụ ụgwọ isi ego ma ọ bụ ọmụrụ nwa dabere n’ọnọdụ, ihe ngosi kwesịrị ekwesị nke ọnọdụ ahụ; nkọwa dị mkpirikpi nke ọkwa mwepụta ahụ n’usoro ịkwụ ụgwọ; ma ọ bụrụ na a pụrụ ịgbanwe ya, nkwupụta banyere nke ahụ;

(v) nhazi ụlọ ọrụ na ego ya, na ụdị azụmahịa ụlọ ọrụ ahụ, gụnyere ihe ize ndụ ọ bụla;

(vi) ndị nduzi, ndị isi ọrụ na ndị na-ekwe nkwa ịzụta akwụkwọ ego, ọ bụrụ na ha dị, yana onye ọ bụla e dekọrọ dị ka onye nwe akwụkwọ ego nke nwere ihe karịrị pasent 5 nke ụdị mbak ọ bụla ma ọ bụ uru ₦50,000, nke ọ bụla n’ime ha ka ukwuu;

(vii) usoro onyinye mgbakwunye na nkekọrịta uru;

(viii) nkwekọrịta njikwa na ọrụ;

(ix) nkọwa ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta dere banyere mwepụta ahụ;

(x) usoro ndepụta arịrịọ na ikpe iwu;

(xi) nkwekọrịta mgbazinye ego nwa oge tupu ego ọzọ abata na ndepụta nkwekọrịta ndị ọzọ dị mkpa, ebe ọ metụtara;

(xii) ihe akaebe nke nwe ihe onwunwe ma ọ bụ nnyefe ya;

(xiii) akwụkwọ ma ọ bụ ozi ọzọ ọ bụla Kọmishọn ahụ chọrọ site n’oge ruo n’oge.

(3) Ebe onye na-ewepụta akwụkwọ ego enyefelarị akwụkwọ ndị ahụ n’aka SEC (dị ka Memart ma ọ bụ asambodo ndebanye aha ụlọ ọrụ ma ọ bụ asambodo mmụba isi ego mbak, wdg), ọ dịghị mkpa ka onye na-ewepụta akwụkwọ ego ahụ nyefee ha ọzọ n’azụmahịa ndị na-esote, ma ọ bụrụ na o nyere nkwa na ọ dịghị mgbanwe dị n’akwụkwọ e nyefelarị n’aka Kọmishọn ahụ. (Maachị 24,2010)

(4) Ndị nduzi nke onye na-ewepụta akwụkwọ ego na ndị ọzọ sonyere na mwepụta nye ọha na eze ga-ebinye aka na nnomi akwụkwọ nkọwa mwepụta a kwadoro, a ga-ezigakwara Kọmishọn ahụ ha na akwụkwọ mwepụta ndị ọzọ maka ndebanye aha n’ime awa 48 mgbe a bịanyere aka n’akwụkwọ nkọwa mwepụta ahụ. Ebe onye sonyere agaghị anọ iji binye aka n’akwụkwọ nkọwa mwepụta ahụ, ọ ga-emezu akwụkwọ inye ikike nnọchi anya a kaa stampụ nye onye ọzọ nọ ka ọ binye aka n’aha ya. A ga-eso akwụkwọ mwepụta nyefee nke a.

(5) Ọ bụrụ na a gaghị enye ọha na eze akwụkwọ ego Kọmishọn ahụ debanyere aha n’okpuru Akụkụ a n’ime ọnwa isii mgbe ndebanye aha gasịrị, onye na-ewepụta ha ga-alaghachikwuru Kọmishọn ahụ ka a kwado ndebanye aha ahụ ọzọ tupu e nye ọha na eze ha.

(6) Ozi ọzọ ọ bụla dị mkpa.

Nkọwa

(1) Ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge bụ ịnyefe akwụkwọ ndị na-ewepụta akwụkwọ ego na-eme mgbe ha bu n’obi ịbanye n’ahịa n’oge na-adịghị anya. Ọ na-enye ndị na-ewepụta akwụkwọ ego ohere ikpughe ozi ụfọdụ n’akwụkwọ isi ikpughe ozi nke a na-emelite mgbe niile.

Ụdị Akwụkwọ Ego Ọ Metụtara

(2) Ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge ga-emetụta ụdị akwụkwọ ego niile a pụrụ idebanye aha dịka a kọwara na ngalaba 273 nke Investments and Securities Act, 2007 Ntozu Iji Ndebanye Aha Maka Mwepụta n’Ọtụtụ Oge

(3) (a) Ọ gwụla ma Kọmishọn ahụ kwuru ihe ọzọ, ụlọ ọrụ ọha niile e depụtara na ahịa mgbanwe akwụkwọ ego a nabatara kemgbe opekata mpe ọnwa iri na abụọ ruru eru imepụta akwụkwọ ego, inye ha maka ndenye aha ma ọ bụ ịzụta, ma ọ bụ ịkpọ ndị mmadụ ka ha denye aha ma ọ bụ zụta akwụkwọ ego dịka ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge si dị.

Ma a ga-ekpughe n’uju ihe ndị a:

(i) ikpe mpụ ọ bụla a malitere megide onye na-ewepụta akwụkwọ ego ma ọ bụ ụlọ ọrụ ọ bụla nọ n’okpuru ya n’ihi mmebi iwu akwụkwọ ego ọ bụla, iwu ụlọ akụ ọ bụla, ma ọ bụ Companies and Allied Matters Act, 1990;

(ii) ihe ọ bụla ahịa mgbanwe akwụkwọ ego a nabatara mere megide ụlọ ọrụ e depụtara na ya n’ihi mmebi ihe ndị a chọrọ maka idenye aha n’ahịa ahụ;

(b) Onye na-ewepụta akwụkwọ ego agaghị eru eru maka ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge ma ọ bụrụ na ya ma ọ bụ ụlọ ọrụ ọ bụla nọ n’okpuru ya mebiri ọnọdụ ma ọ bụ nkwekọrịta metụtara ego e binyere, nke butere ọnọdụ ịda n’ịkwụ ụgwọ na arịrịọ ka a kwụọ ego ahụ e binyere ozugbo, n’ime ọnwa kalenda iri na abụọ tupu ụbọchị e tinyere arịrịọ n’aka Kọmishọn ahụ maka ndebanye aha akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge.

Ihe A Chọrọ Maka Azụmahịa

(4) Uru mwepụta a na-enye n’okpuru ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge agaghị adị ala karịa ₦5 ijeri.

Ihe A Chọrọ Maka Akwụkwọ Nkọwa Mwepụta n’Ọtụtụ Oge na Akwụkwọ Mgbakwunye Ya

(5) (i) Mmadụ nwere ike imepụta akwụkwọ ego, nye ha maka ndenye aha ma ọ bụ ịzụta, ma ọ bụ kpọọ ndị mmadụ ka ha denye aha ma ọ bụ zụta akwụkwọ ego n’okpuru ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge ma ọ bụrụ na, n’oge mwepụta, ọrịre ma ọ bụ ọkpụkpọ òkù ahụ, akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge nke akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge emelitere dị ire, ma Kọmishọn ahụ debanyere ha abụọ aha;

(ii) Akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ga-adị ire ruo afọ abụọ site n’ụbọchị e wepụtara ya, a gaghịkwa eme ka ọ dị ire ọzọ mgbe oge ahụ gwụsịrị.

Ọdịnaya Akwụkwọ Nkọwa Mwepụta n’Ọtụtụ Oge na Akwụkwọ Mgbakwunye Ya

(6) (a) Akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ga—

(i) soro ụdị izugbe na ọdịnaya akwụkwọ nkọwa mwepụta dịka e depụtara na ngalaba 71 ruo 87 nke Investments and Securities Act 2007 na iwu 53 ruo 58 nke Iwu na Ụkpụrụ ndị a;

(ii) kwuo na Kọmishọn ahụ debanyere akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge aha;

(iii) kwuo na a gaghị ewere ndebanye aha akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge dịka ihe na-egosi na Kọmishọn ahụ kwadoro ma ọ bụ tụrụ aro akwụkwọ ego ndị ahụ, ma ọ bụ na ọ na-eburu ibu ọrụ maka izi ezi nke nkwupụta ọ bụla e mere ma ọ bụ echiche ma ọ bụ akụkọ e kwupụtara n’ime ha;

(iv) nwee nkwupụta na a gaghị ekenye ma ọ bụ wepụta akwụkwọ ego ọ bụla dabere na akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge a gụrụ ya na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge mgbe afọ abụọ gafere site n’ụbọchị e wepụtara akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge;

(v) ọ bụrụ na o nwere nkwupụta onye ọkachamara mere ma ọ bụ ihe a na-ekwu na ọ bụ nnomi ma ọ bụ akụkụ sitere n’akụkọ, akwụkwọ nkọwa ma ọ bụ ntụle uru nke onye ọkachamara, kwuo ụbọchị e mere nkwupụta, akụkọ, akwụkwọ nkọwa ma ọ bụ ntụle uru ahụ, nakwa ma onye ọkachamara ahụ kwadebere ya iji tinye ya n’akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ma ọ bụ na ọ kwadoghị ya maka nke ahụ;

(vi) kpughee ikpe mpụ ọ bụla a malitere megide onye na-ewepụta akwụkwọ ego ma ọ bụ ụlọ ọrụ ọ bụla nọ n’okpuru ya n’ime ọnwa kalenda iri na abụọ ozugbo tupu ụbọchị e tinyere arịrịọ n’aka Kọmishọn ahụ maka ndebanye aha akwụkwọ nkọwa mwepụta, n’ihi mmebi iwu akwụkwọ ego, iwu ụlọ akụ, Companies and Allied Matters Act, 1990, ma ọ bụ ihe a chọrọ maka idenye aha na ahịa mgbanwe akwụkwọ ego a nabatara;

(vii) nwee mkpughe ozi kwesịrị ekwesị na-egosi na ma onye na-ewepụta akwụkwọ ego ma ụlọ ọrụ ọ bụla nọ n’okpuru ya emebighị ọnọdụ ma ọ bụ nkwekọrịta metụtara ego e binyere n’ụzọ butere ọnọdụ ịda n’ịkwụ ụgwọ na arịrịọ ka a kwụọ ego ahụ ozugbo, n’ime ọnwa kalenda iri na abụọ ozugbo tupu ụbọchị e tinyere arịrịọ n’aka Kọmishọn ahụ maka ndebanye aha akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge; na

(viii) depụta ozi ndị ọzọ Kọmishọn ahụ nwere ike ịkọwapụta.

(b) Akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ga—

(i) kwuo ozi ndị a pụrụ ịkọwapụta n’Iwu na Ụkpụrụ ndị a gbasara Ọdịnaya Akwụkwọ Nkọwa Mwepụta;

(ii) kwuo oge ọrịre ahụ ga-adị, nke ekwesịghị ịkarị ụbọchị ọrụ 28 site n’ụbọchị e wepụtara akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta, ma ọ bụ oge ka ogologo nke Kọmishọn ahụ nwere ike ikwe;

(iii) kpughee ozi dịka:

(a) ebe ihe mere, ma ozi gbasara ihe ahụ bụ nke Investments and Securities Act, Iwu na Ụkpụrụ ndị a, ma ọ bụ ihe ọ bụla a chọrọ maka idenye aha na ahịa mgbanwe akwụkwọ ego a nabatara gaara achọ ka e kpughee na akwụkwọ nkọwa mwepụta ma a sị na ihe ahụ mere mgbe a na-akwadebe akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge;

(b) ebe e nwere mgbanwe dị mkpa metụtara ihe e kpughere na akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge;

(d) ebe akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge nwere nkwupụta ma ọ bụ ozi nke e wepụrụ ozi dị mkpa na ya;

(e) ikpe mpụ ọ bụla a malitere megide onye na-ewepụta akwụkwọ ego ma ọ bụ ụlọ ọrụ ọ bụla nọ n’okpuru ya n’ime ọnwa kalenda iri na abụọ ozugbo tupu ụbọchị e tinyere arịrịọ n’aka Kọmishọn ahụ maka ndebanye aha akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge, nakwa n’oge akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge dị ire, n’ihi mmebi iwu akwụkwọ ego, iwu ụlọ akụ, Companies and Allied Matters Act, 1990, ma ọ bụ ihe a chọrọ maka idenye aha na ahịa mgbanwe akwụkwọ ego a nabatara;

(f ) na ma onye na-ewepụta akwụkwọ ego ma ụlọ ọrụ ọ bụla nọ n’okpuru ya emebighị ọnọdụ ma ọ bụ nkwekọrịta metụtara ego e binyere n’ụzọ butere ọnọdụ ịda n’ịkwụ ụgwọ na arịrịọ ka a kwụọ ego ahụ ozugbo, n’ime ọnwa kalenda iri na abụọ ozugbo tupu ụbọchị e tinyere arịrịọ n’aka Kọmishọn ahụ maka ndebanye aha akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge, nakwa n’oge akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge dị ire;

(g) na Kọmishọn ahụ debanyere akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge aha nakwa na e tinyela nnomi ya n’aka ahịa mgbanwe akwụkwọ ego ebe e depụtara akwụkwọ ego ndị ahụ.

Ọrụ Izugbe Ikpughe Ozi n’Akwụkwọ Nkọwa Mwepụta n’Ọtụtụ Oge na Akwụkwọ Mgbakwunye Ya

(7) (a) Iji chọpụta ma akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ma ọ bụ akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge nwere nkwupụta ma ọ bụ ozi bụ ụgha ma ọ bụ na-eduhie mmadụ, ma ọ bụ ma e wepụrụ ozi dị mkpa na ya, a ga-elebara anya na ma akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge nwere ozi niile ndị na-etinye ego na ndị ndụmọdụ ọkachamara ha ga-achọ n’ụzọ ezi uche dị na ya, ma tụọ anya ịhụ n’ime akwụkwọ abụọ ahụ, iji nwee ike ịtụle nke ọma—

(i) ọnọdụ ego na atụmanya onye na-ewepụta akwụkwọ ego;

(ii) ikike ndị jikọtara na akwụkwọ ego, ma ọ bụrụ na e nwere ha; na

(iii) ihe ndị na-akwado itinye ego na akwụkwọ ego ndị ahụ na oke ihe ize ndụ dị n’ime ime nke ahụ.

(b) Ozi ndị na-etinye ego na ndị ndụmọdụ ọkachamara ha ga-achọ n’ụzọ ezi uche dị na ya ma tụọ anya ịhụ na akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge n’okpuru paragraf (a) bụ ozi—

(i) nke ndị niile ma ọ bụ onye ọ bụla n’ime ndị sonyere n’ịwepụta akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge maara, ma ọ bụ

(ii) nke onye ọ bụla n’ime ndị a kpọrọ aha na paragraf nta (i) gaara enweta site n’ịjụ ajụjụ ndị kwesịrị ekwesị n’ọnọdụ ahụ.

(c) Na-enweghị ibelata obosara ihe e kwuru na iwu nta (6) (a) ma ọ bụ (b) dị n’elu, n’ịchọpụta ozi a chọrọ ka etinye na akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge n’okpuru iwu ndị a, a ga-elebara anya na—

(i) ụdị akwụkwọ ego ndị ahụ na ụdị azụmahịa onye na-ewepụta akwụkwọ ego;

(ii) ndị mmadụ nwere ike ịtụle ịzụta akwụkwọ ego ndị ahụ;

(iii) eziokwu ahụ bụ na a pụrụ ịtụ anya n’ụzọ ezi uche dị na ya na onye ndụmọdụ ọkachamara ọ bụla ndị na-etinye ego nwere ike ịkpọtụrụ maara ụfọdụ ihe; na

(iv) ma ndị a ga-enye mwepụta akwụkwọ ego, ịkpọ ka ha denye aha ịzụta ma ọ bụ zụta, ma ọ bụ ọkpụkpọ òkù ka ha denye aha ma ọ bụ zụta, bụ ndị ji akwụkwọ ego n’ụlọ ọrụ ahụ; ma ọ bụrụ na ha bụ ndị ji ya, ruo ókè ole, ma ọ bụrụ na ọ dị, onye na-ewepụta akwụkwọ ego enyelarị ha ozi dị mkpa n’okpuru iwu ọ bụla, ihe iwu ndị a chọrọ, ihe a chọrọ maka idenye aha na ahịa mgbanwe akwụkwọ ego a nabatara, ma ọ bụ n’ụzọ ọzọ.

Mwepụta Akwụkwọ Nkọwa Mwepụta n’Ọtụtụ Oge

(8) Mgbe Kọmishọn ahụ debanyere akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge aha, a na-ekwe onye na-ewepụta ya ka o wepụta akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ahụ, ma ọ bụrụ na—

(a) a ga-ewepụta akwụkwọ ego naanị mgbe Kọmishọn ahụ debanyere akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge aha; na

(b) a ga-etinye fọm arịrịọ nke ga-eme ka mwepụta akwụkwọ ego, ịkpọ ka a denye aha ịzụta ma ọ bụ zụta, ma ọ bụ ọkpụkpọ òkù ka a denye aha ma ọ bụ zụta n’okpuru ndebanye aha maka mwepụta n’ọtụtụ oge kwe omume, na akwụkwọ mgbakwunye nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge, ọ bụghị na akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge.

Ịnyefe Akwụkwọ Maka Mwepụta n’Ọtụtụ Oge Nye Ọha na Eze

(9) A ga-eme ka ọha na eze nwee ike ịgụ akwụkwọ niile maka mwepụta n’ọtụtụ oge n’ọfịs onye na-ewepụta ha na nke Kọmishọn ahụ, yana site n’ibipụta ha na weebụsaịtị Kọmishọn ahụ na nke onye na-ewepụta ha.

Ụgwọ Maka Ndebanye Aha Maka Mwepụta n’Ọtụtụ Oge

(10) Ndị niile na-ewepụta akwụkwọ nkọwa mwepụta n’ọtụtụ oge ga-akwụ ụgwọ ịnyefe akwụkwọ ₦50,000 na ụgwọ nyocha ₦200,000 mgbe a na-edebanye akwụkwọ maka mwepụta n’ọtụtụ oge, ma kwụọkwa ụgwọ kwesịrị ekwesị maka ndebanye aha akwụkwọ ego dịka e nyere n’Iwu na Ụkpụrụ ndị a n’oge mwepụta akwụkwọ ego ahụ.

[SECRR(A) 2006 (2), s. 4.]

Ịchịkwa Ịgbaziri Ego nke Steeti, Ọchịchị Obodo na Ụlọ Ọrụ
Gọọmenti Ndị Ọzọ

Iwu 306. Ndebanye Aha Akwụkwọ Nkekọ na Akwụkwọ Ego Steeti, Ọchịchị Obodo, wdg.

A ga-edebanye akwụkwọ nkekọ ma ọ bụ akwụkwọ ego Steeti/Ọchịchị Obodo na ụlọ ọrụ gọọmenti ndị ọzọ aha n’aka Kọmishọn ahụ site n’aka onye na-ewepụta ha na-etinye arịrịọ na Fọm S.E.C. 6 dịka e nyere na Usoro III nke Iwu na Ụkpụrụ ndị a.

Iwu 307.

(1) Ihe A Chọrọ Maka Ndebanye Aha:

(i) nnomi akụkọ nyocha banyere ma ọrụ a kapịrị ọnụ a ga-eji ego kwado ọ ga-ekwe omume;

(ii) nnomi ibe nke akwụkwọ ikike mbụ a na-apụghị ịkagbu sitere n’aka Onye Isi Ndekọ Ego Ọchịchị Obodo/Steeti ma ọ bụ ụlọ ọrụ gọọmenti ndị ọzọ, nke na-enye Onye Isi Ndekọ Ego nke Mba ikike iwepụ isi ego na ọmụrụ nwa ozugbo n’ego nkesa iwu nyere ma ọ bụrụ na akwụghị ụgwọ dịka ekwesịrị;

(iii) akwụkwọ ozi nkwenye sitere n’aka Onye Isi Ndekọ Ego nke Mba na ọ natara akwụkwọ ikike a na-apụghị ịkagbu iji wepụ isi ego na ọmụrụ nwa n’ego nkesa iwu nyere Steeti/Ọchịchị Obodo ma ọ bụrụ na akwụghị ụgwọ dịka ekwesịrị;

(iv) nnomi abụọ nke mkpebi nzukọ omeiwu Steeti/Ọchịchị Obodo nyere ikike maka mwepụta akwụkwọ nkekọ ahụ;

(v) akaụntụ Steeti/Ọchịchị Obodo ma ọ bụ ụlọ ọrụ gọọmenti ndị ọzọ a nyochara maka afọ 5 gara aga, ma ọ bụ maka afọ ole ha dị adị ma ọ bụrụ na ọ rubeghị afọ 5;

(vi) nnomi abụọ nke ọ bụla n’ime akwụkwọ nkọwa mwepụta a na-edezi na akwụkwọ nkọwa mwepụta a na-edezi nke a chịkọtara nkenke;

(vii) nnomi abụọ nke akwụkwọ akụkọ iwu Gọọmenti Steeti ma ọ bụ iwu nta Ọchịchị Obodo nwere akwụkwọ iwu na-enye ikike iwepụta akwụkwọ nkekọ ahụ;

(viii) nnomi abụọ nke nkwekọrịta nkwa ịzụta akwụkwọ ego, ebe ọ dị mkpa;

(ix) nnomi abụọ nke akwụkwọ nkwekọrịta ntụkwasị obi;

(x) nnomi abụọ nke nkwekọrịta ire akwụkwọ ego;

(xi) akụkọ onye na-akwadebe akụkọ ego;

(xii) akụkọ ogo ike ịkwụghachi ụgwọ sitere n’aka ụlọ ọrụ na-atụ ogo ike ịkwụghachi ụgwọ edebanyere aha;

(xiii) nkọwa ederede gbasara mwepụta ahụ;

(xiv) usoro ndepụta arịrịọ na ikpe iwu;

(xv) nkwekọrịta mgbazinye ego nwa oge tupu ego ọzọ abata, ọ bụrụ na ọ dị;

(xvi) nkwekọrịta ndị dị mkpa;

(xvii) akwụkwọ ozi nkwenye ndị sonyere na mwepụta ahụ nyere;

(xviii) Steeti na Ọchịchị Obodo ga-ebipụta nkwupụta ego ha kwa afọ a nyochara na opekata mpe akwụkwọ akụkọ mba abụọ (2) n’oge ndụ akwụkwọ nkekọ ahụ niile. Ọzọkwa, a ga-enyocha ogo ike ịkwụghachi ụgwọ akwụkwọ nkekọ Steeti na Ọchịchị Obodo kwa afọ, ma oge dị n’etiti nyocha abụọ agaghị akarị ọnwa 12, a ga-ebipụtakwa ogo ahụ na opekata mpe akwụkwọ akụkọ mba abụọ;

(xix) Steeti na Ọchịchị Obodo ga-ebipụta ozi gbasara etu e si eji ego kwa afọ na opekata mpe akwụkwọ akụkọ mba abụọ (2). Kọmishọn ahụ ga-ebu ụzọ kwado mbipụta ahụ;

(xx) Onye na-ewepụta akwụkwọ nkekọ ga-ekpebi ma a ga-eji nkwa ịzụta akwụkwọ ego. Ọ bụrụ na onye na-ewepụta ya na onye ndụmọdụ ego ya ekpebie na a gaghị eji nkwa ịzụta akwụkwọ ego, ogo ndenye aha kacha nta ga-adị dịka Iwu 70 (6) (ii) si kwuo;

Ma ọ bụrụ na mwepụta a na-ejighị nkwa ịzụta akwụkwọ ego enweghị ndị debanyere aha zuru ezu, a ga-agwa Kọmishọn ahụ ebe a ga-esi nweta ego ga-emejupụta oghere ahụ, a ga-etinyekwa ozi ahụ na atụmatụ a tụrụ aro maka ikenye akwụkwọ ego;

(24 Maachị 2010)

(xxi) akwụkwọ ọzọ ma ọ bụ ozi ọzọ ọ bụla Kọmishọn ahụ chọrọ site n’oge ruo n’oge.

[SECRR(A) 2005, s. 61.]

(2) Mkpokọta ego mgbazinye a ka ji ụgwọ, gụnyere akwụkwọ nkekọ a na-atụ aro, agaghị akarị 50% nke ego onye na-ewepụta ya nwetara n’ezie n’afọ gara aga.

[SECRR(A) 2005, s. 61.]

(3) (a) Ọ bụrụ na onye na-ewepụta ya akwụghị ụgwọ dịka ekwesịrị, onye nlekọta ntụkwasị obi ga-eme ihe ndị dị mkpa n’ime ọnwa isii site na mgbe ahụ iji hụ na Onye Isi Ndekọ Ego amalite iwepụ ego ozugbo n’ego nkesa iwu nyere onye na-ewepụta ya.

(b) Onye nlekọta ntụkwasị obi ga-agwa Kọmishọn ahụ n’ime ụbọchị 30 site na mgbe a kwụsịrị ịkwụ ụgwọ dịka ekwesịrị, ma tinye n’aka Kọmishọn ahụ nnomi akwụkwọ ozi o degaara Onye Isi Ndekọ Ego dịka e kwuru na (a) dị n’elu.

(4) A ga-etinye nnomi akwụkwọ ikike a na-apụghị ịkagbu n’aka onye nlekọta ntụkwasị obi opekata mpe ụbọchị 5 tupu emeghe mwepụta ahụ nye ọha na eze.

(5) Onye na-edobe ndekọ ndị nwe akwụkwọ ego nke mwepụta ahụ ga-enye ndị ji akwụkwọ nkekọ asambodo akwụkwọ nkekọ n’ime ọnwa abụọ site na mgbe e kenyere akwụkwọ ego ahụ, dịka iwu 200 nke Iwu na Ụkpụrụ ndị a si kwuo.

(6) Ọ bụrụ na Kọmishọn ahụ nwere afọ ojuju na akwụkwọ ego onye na-ewepụta ya nyere, ọ ga, mgbe ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta tinyere arịrịọ, wepụ ihe a chọrọ maka akwụkwọ ikike a na-apụghị ịkagbu, ma ọ bụrụ na ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta agaghị alaghachi n’iji akwụkwọ ikike a na-apụghị ịkagbu n’ọfịs Onye Isi Ndekọ Ego nke Mba iji nwetaghachi ego e binyere.

Onye na-ewepụta ya ga-emezu ọnọdụ ndị a:

(a) Ego Onye Na-ewepụta Akwụkwọ Ego Na-enweta n’Ime (IGR) agaghị adị ala karịa 60% nke mkpokọta ego Steeti ahụ nwetara n’afọ gara aga.

(b) Itinye ego na mwepụta akwụkwọ nkekọ nke akwụkwọ ikike a na-apụghị ịkagbu anaghị akwado ga-ejedebe naanị n’aka Ụlọ Ọrụ Tozuru Etozu Na-etinye Ego na Ndị Mmadụ Nwere Nnukwu Akụ Fọdụrụ Mgbe E Wepụchara Ụgwọ dịka a kọwara n’Iwu na Ụkpụrụ ndị a.

(d) Na mgbakwunye n’ego onye na-ewepụta akwụkwọ ego na-enweta n’ime

(IGR), onye na-ewepụta ya ga-enye nkwa onye nke atọ sitere n’aka

ụlọ akụ, ụlọ ọrụ mkpuchi, òtù mba dị iche iche jikọrọ aka guzobe,

ụlọ ọrụ ego mba ụwa ma ọ bụ ụlọ ọrụ ọzọ ọ bụla

Kọmishọn ahụ nabatara, iji kpuchie ịkwụ ụgwọ isi ego na

ọmụrụ nwa ma ọ bụrụ na akwụghị ụgwọ dịka ekwesịrị.

(e) Onye na-ekwe nkwa ga-abụ ụlọ akụ bụ isi nke onye na-ewepụta akwụkwọ ego

na-eji maka IGR n’oge ndụ mwepụta

akwụkwọ ụgwọ ahụ.

(f) Ọ bụrụ na onye na-ewepụta ya akwụghị ụgwọ dịka ekwesịrị, onye nlekọta ntụkwasị obi ga-

arịọ onye na-ekwe nkwa n’ime ọnwa atọ ka ọ kwụọ

isi ego na ọmụrụ nwa a ka ji n’akwụkwọ ụgwọ ahụ.

A ga-etinye ọkwa banyere arịrịọ onye nlekọta ntụkwasị obi zigara onye na-ekwe nkwa

n’aka Kọmishọn ahụ.

(g) Onye nlekọta ntụkwasị obi ga-agwa Kọmishọn ahụ n’ime ụbọchị iri atọ site na mgbe a kwụsịrị ịkwụ ụgwọ dịka ekwesịrị, ma kọwaa usoro ọzọ ọ na-ezube ime n’okwu ahụ.

(h) A ga-etinye nnomi nkwa onye nke atọ e dere ma bịanye aka na ya n’aka onye nlekọta ntụkwasị obi opekata mpe ụbọchị 5 tupu emeghe mwepụta ahụ nye ọha na eze.

Onye na-ewepụta ya ga-ekpughe na akwụkwọ nkọwa mwepụta na akwụkwọ ikike a na-apụghị ịkagbu anaghị akwado mwepụta akwụkwọ nkekọ ahụ. A ga-ebipụta nke a n’ụdị mkpụrụedemede gbara ọkpụrụkpụ n’ihu mkpuchi akwụkwọ nkọwa mwepụta.

Iwu 307A: Akwụkwọ Nkekọ Ụlọ Ọrụ

Iwu ndị a ga-emetụta mwepụta akwụkwọ nkekọ niile site n’aka ụlọ ọrụ ọha ọ bụla, ụlọ ọrụ ọha nke mba ọzọ na òtù mba dị iche iche jikọrọ aka guzobe.

Akwụkwọ/Ozi A Chọrọ:

Maka mwepụta, ọrịre, ma ọ bụ ọkpụkpọ òkù ọ bụla e mere dịka iwu ndị a si dị, a ga-etinye akwụkwọ ndị a na nkwupụta ndebanye aha:

(a) Fọm SEC 6 e dejupụtara nke ọma;

(b) Ụgwọ ntinye akwụkwọ na ndebanye aha kwesịrị ekwesị;

(d) Nnomi abụọ nke Akwụkwọ Ntọala na Ụkpụrụ Òtù nke onye na-ewepụta akwụkwọ ego, nke Corporate Affairs Commission kwadoro;

(e) Otu nnomi Asambodo Ndebanye Aha Ụlọ Ọrụ nke onye na-ewepụta akwụkwọ ego, nke odeakwụkwọ ụlọ ọrụ kwadoro;

(f) Otu nnomi akaụntụ onye na-ewepụta ya a nyochara maka afọ atọ (3) gara aga, nke a bịanyere aka na ya, ebe akaụntụ kacha ọhụrụ agaghị akarị ọnwa itoolu kemgbe e mere ya;

(g) Akụkọ onye na-akwadebe akụkọ ego;

(h) Akwụkwọ ozi nkwenye ndị sonyere n’ọrịre ahụ nyere;

(i) Nnomi abụọ nke nkwekọrịta ire akwụkwọ ego a na-edezi n’etiti onye na-ewepụta akwụkwọ ego na ụlọ ọrụ na-ahazi mwepụta;

(j) Nkwekọrịta nkwa ịzụta akwụkwọ ego a na-edezi (ebe ọ metụtara);

(k) Akụkọ ogo ike ịkwụghachi ụgwọ sitere n’aka ụlọ ọrụ na-atụ ogo ike ịkwụghachi ụgwọ edebanyere aha;

(l) Akwụkwọ ozi nkwenye enweghị mmegide sitere n’aka ụlọ ọrụ nchịkwa iwu metụtara ya (ebe ọ metụtara);

(m) Nnomi abụọ nke akwụkwọ nkwekọrịta ntụkwasị obi a na-edezi;

(n) Akwụkwọ nkọwa mwepụta a na-edezi, akwụkwọ ntụziaka ikike ịzụta mbak, akwụkwọ nkọwa ire nye ndị ahọpụtara ma ọ bụ ụdị akwụkwọ ozi nkọwa ọ bụla ga-enwe ozi ndị a:

i. Ozi ndabere gbasara Onye Na-ewepụta Akwụkwọ Ego na/ma ọ bụ Onye Mmalite n’ihe gbasara mwepụta Akwụkwọ Ego Akụ Na-akwado (ABS), gụnyere Akwụkwọ Ego Mgbazinye Ego E Ji Ala na Ụlọ Kwado Na-akwado (MBS);
ii. Nkọwa Ndị Nduzi nke Onye Na-ewepụta Akwụkwọ Ego;
iii. Nkọwa azụmahịa ahụ na nhazi mwepụta ahụ;
iv. Nkọwa etu a ga-esi jiri ego a nwetara. Ọ bụrụ na a ga-eji ego ahụ kwado ọrụ, nkọwa ọrụ ahụ;
v. Nkọwa ụgwọ a na-atụ anya na mwepụta ahụ ga-ewe;
vi. Ọnọdụ mgbagha ọdịmma, ihe ize ndụ na ihe ndị na-ebelata ihe ize ndụ;
vii. Maka mwepụta e mere iji jiri ego ọhụrụ kwụọ ụgwọ ochie, a ga-enye ozi gbasara ụgwọ ochie ahụ;
viii. Ọnụego ọmụrụ nwa akwụkwọ nkekọ, ụbọchị ọ ga-eru maka ịkwụghachi ụgwọ ma ọ bụ, ọ bụrụ na akụkụ dị iche iche ga-eru n’oge dị iche iche, ozi dị mkpirikpi gbasara oge ịkwụghachi ụgwọ ndị ahụ;
ix. Aha, nọmba ekwentị na nọmba igwe ozi fakisị yana adreesị ozi-e ndị isi ọrụ onye na-ewepụta akwụkwọ ego na ndị ndụmọdụ bụ isi nke mwepụta ahụ;
x. Usoro na ọnọdụ mwepụta ahụ;
xi. Ozi ọzọ ọ bụla dị mkpa metụtara mwepụta ahụ.

(o) Nkwupụta onye na-ewepụta ya na ọ gbasoro ihe niile Iwu ahụ chọrọ;

(p) Ozi ndị ọzọ dị mkpa Kọmishọn ahụ nwere ike ịchọ.

2. Ọnọdụ Maka Nkwado

Mwepụta akwụkwọ nkekọ site n’aka ụlọ ọrụ ọha na òtù mba dị iche iche jikọrọ aka guzobe ga-adabere n’ọnọdụ ndị a:

(a) Ndị Ruru Eru Maka Mwepụta Akwụkwọ Ụgwọ

i. Ụlọ ọrụ ọha ọ bụla, ụlọ ọrụ ọha nke mba ọzọ ma ọ bụ òtù mba dị iche iche jikọrọ aka guzobe ruru eru iwepụta akwụkwọ nkekọ ụlọ ọrụ;
ii. A ga-enweta nkwado niile dị mkpa, ebe ọ dị mkpa, site n’aka ụlọ ọrụ nchịkwa ndị ọzọ metụtara mwepụta ahụ ma tinye ha n’aka Kọmishọn ahụ tinyere nkwupụta ndebanye aha. A ga-agbaso ọnọdụ ọ bụla ụlọ ọrụ nchịkwa ndị ahụ nyere n’oge ndụ akwụkwọ nkekọ ahụ niile;
iii. Ụlọ ọrụ na-enye ogo ike ịkwụghachi ụgwọ nke Kọmishọn ahụ debanyere aha ga-enye mwepụta akwụkwọ nkekọ ụlọ ọrụ niile ogo ike ịkwụghachi ụgwọ, a ga-ekpughekwa ya n’akwụkwọ ọrịre. A ga-enyocha ogo ahụ kwa afọ n’oge ndụ akwụkwọ nkekọ ahụ niile ma bipụta ya na opekata mpe akwụkwọ akụkọ mba abụọ;
iv. Maka akwụkwọ nkekọ a ga-ewepụta site n’inye ọha na eze, ogo ike ịkwụghachi ụgwọ ya agaghị adị n’okpuru ogo tozuru etozu maka itinye ego;
v. Ọ dịghị onye na-ewepụta akwụkwọ nkekọ ga-enye akwụkwọ nkekọ ma ọ bụrụ na ọ akwụbeghị ọmụrụ nwa ma ọ bụ isi ego nke mwepụta akwụkwọ ụgwọ gara aga ruo oge karịrị ọnwa isii (6).

(b) Ụzọ Mwepụta

A pụrụ iwepụta akwụkwọ nkekọ ụlọ ọrụ site n’inye ohere ịdenye aha ịzụta, mwepụta ikike ịzụta mbak ma ọ bụ ire nye ndị ahọpụtara.

A ga-enwe mkpebi nzukọ ukwu nyere ikike maka mwepụta akwụkwọ nkekọ ahụ.

(d) Ikpughe Ozi na Ime Ka Ikike N’Akụ Iji Naghachi Ụgwọ Dị

Ebe e ji akụ kwado akwụkwọ ụgwọ ụlọ ọrụ, onye na-ewepụta ya ga-ahụ na akụ e ji kwado ya zuru oke; e kwesịkwara ikwu nke a kpọmkwem n’akwụkwọ mwepụta, tinyere ọkwa ikike dị n’akụ iji naghachi ụgwọ ahụ.

N’ihe gbasara ikike n’akụ nke abụọ ma ọ bụ nke fọdụrụ ma ọ bụ ọrụ ịkwụ ụgwọ nwere ọkwa dị ala, akwụkwọ mwepụta ga-enye nkọwa doro anya banyere ihe ize ndụ metụtara ikike n’akụ ndị ahụ sochirinụ.